Επίκουρος: “Ας ευγνωμονούμε την ευλογημένη φύση που όλα τα αναγκαία τα έκανε ευκολο-απόκτητα και τα μη αναγκαία δυσκολο-απόκτητα”.

Δώρα σοφίας και απόλαυσης

Στα δάση των ημιορεινών και ορεινών περιοχών με υψόμετρο από 300 μ. έως 1.400 μ. , εκεί όπου οι βροχές σε ετήσιο ύψος ξεπερνούν τα 600 χιλ., αναπτύσσεται και ισχυροποιείται η κρανιά. Ρίζες βαθιές, ινώδεις, για να σταθεροποιεί το χώμα στις πλαγιές όπου μεγαλώνει αυτοφυώς, αποτρέποντας πιθανές διαβρώσεις. Ρίζες βαθιές, για να αντέχει τους αιώνες ζωής, καθώς ως υπεραιωνόβιο δασικό δέντρο μπορεί να φτάσει τα 250 χρόνια.

Το ύψος του δέντρου κυμαίνεται από (2-9) μ. Η ταχύτητα ανάπτυξης του φυτού είναι αργή σε σύγκριση με τα άλλα δέντρα του δάσους. Κάθε χρόνο μεγαλώνει από (30.4 – 69.5) εκ..

Η κρανιά αγαπά τη μονιμότητα γι’ αυτό και οι προσπάθειες μεταφύτευσης δεν είναι εύκολες. Ως δέντρο του βουνού, μπορεί να αντέξει τις χαμηλές θερμοκρασίες έως και τους (-36)°C, αλλά επηρεάζεται από τη θέρμη του καλοκαιριού άνω των (40)°C.

Κατά την συστηματική της καλλιέργεια είναι απαραίτητο το νερό ακόμη και στις ορεινές περιοχές και ειδικά όταν η “γεωργική ξηρασία” είναι έντονη.

Πρόσφορα εδάφη στην Ελλάδα όπου απαντάται και αυτοφυώς είναι τα αμμώδη έως πηλώδη, όξινα έως αλκαλικά, αλλά παρουσιάζει μεγαλύτερη ανάπτυξη και πιο εύρωστους καρπούς σε ελαφρά εδάφη, πλούσια σε οργανική ύλη.

Πρώτη η κρανιά ανθοφορεί όταν ξεφτίζει πλέον ο χειμώνας, μετά τις Αλκυονίδες ημέρες, μήνα Φλεβάρη. Κίτρινα άνθη προηγούνται των φύλλων, αποτελούμενα από τέσσερα σέπαλα, τέσσερα πέταλα, τρεις ως πέντε στήμονες (συνήθως τέσσερεις) , ένα στύλο και φύονται σε ταξιανθίες. Από τα άνθη της τρέφονται πλουσιοπάροχα νέκταρ και γύρη τα μελίσσια.

Τα φύλλα είναι ελλειπτικά (6 – 14) εκ. μήκος και (3-8) εκ. πλάτος και έχουν την ιδιότητα να προσαρμόζουν το χρώμα τους σε κάθε εποχή. Την άνοιξη είναι ανοικτό έως σκούρο πράσινο. Το καλοκαίρι έως το φθινόπωρο είναι πράσινα, ενώ σταδιακά γίνονται πορτοκαλί, ροδοκόκκινα και μωβ.

Κόκκινοι καρποί, άλλοτε στενόμακροι κι άλλοτε στρογγυλοί (10-35) χιλ., εντυπωσιάζουν με το βαθύ τους χρώμα Κάποιες φορές απαντώνται σε ροζέ και πολύ σπάνια σε κίτρινες αποχρώσεις. Ωριμάζουν από τα τέλη Ιουλίου έως τα τέλη Οκτωβρίου (ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες) και είναι έτοιμα για κατανάλωση. Όπως χαρακτηριστικά ισχυρίζονται οι φιλόσοφοι, η πρόβλεψη είναι σοφία κι αυτό φαίνεται να συμβαίνει και με την κρανιά. Την ίδια χρονική περίοδο με τους καρπούς, δημιουργούνται τα άνθη της επόμενης χρονιάς. Η παραγωγή καρπών από σπορόφυτα αρχίζει από το (7) έτος και σταδιακά αυξάνεται. Οι νέοι βλαστοί είναι χνουδωτοί σε πράσινο και γκρι χρώμα. Ο δε φλοιός ξεφλουδίζεται και η παλέτα των χρωμάτων είναι αυτή του γκρι- καφέ.

Αποδεδειγμένος εχθρός των φυτών στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες είναι τα λεπιδόπτερα. Επιπλέον, έχουν αναφερθεί προσβολές από μύκητες του είδους “Phytophthora spp.” και προσβολές από το φυτοπαθογόνο βακτήριο “Colletotrichum acutatum” που προκαλεί κηλίδες στα φύλλα,σάπισμα και πτώση των φρούτων.